Zdecentralizowane tożsamości cyfrowe (DID) - co to za projekty?

Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡

Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.

Kup krypto z 0% prowizji

Siema byku. Dobrze, że wyciągasz ten temat, bo zdecentralizowane tożsamości cyfrowe to faktycznie teraz jedna z mocniejszych narracji pod trwającą hossę. Większość ulicy jeszcze tego nie ogarnia i myśli, że krypto to tylko memecoiny z psami, a tu pod spodem buduje się potężny fundament pod całe Web3. Pytasz co to za projekty i czy warto śledzić – no stary, absolutnie tak. Jak dla mnie to będzie topowy sektor w najbliższych latach.

Zacznę od tego, co sam zresztą rozkminiłeś, czyli weryfikacja bez sypania wrażliwymi danymi. To o czym pisałeś na przykładzie potwierdzania wieku bez daty urodzenia, to w dużej mierze technologia Zero-Knowledge Proofs (ZKP). To jest absolutny gamechanger jeśli chodzi o bezpieczne zarządzanie danymi i tworzenie prawdziwego cyfrowego profilu. Zamiast wysyłać do giełdy krypto czy jakiejś losowej apki skanu swojego dowodu, twój portfel udowadnia kryptograficznie, że spełniasz warunki, ale nic więcej nie zdradza. Zero szans na to, że jacyś hakerzy zwiną bazę, bo tej scentralizowanej bazy zwyczajnie nie ma. My trzymamy klucze na własnym sprzęcie.

Co do konkretów, pytałeś o projekty DID, które mają realne zastosowanie i nie robią skoku na kasę. Jeśli chcesz coś z mocnymi fundamentami, obczaj sobie Polygon ID. Chłopaki robią świetną robotę łącząc ZKP ze swoją siecią. Mają już gotowe środowiska, gdzie możesz odpalić testy własnoręcznie, więc to nie jest tylko ładny whitepaper. Inny mocny gracz, którego sam trzymam w bagach, to KILT Protocol z ekosystemu Polkadot. Oni mocno cisną w stronę enterprise, budują infrastrukturę pod tożsamość w sieci i tzw. tożsamość maszyn (IoT). Mieli nawet jakieś testy z gigantami z branży moto, więc coś tam się grubszego kroi pod maską.

Nie można też zapomnieć o projektach, które budują suwerenną tożsamość w sieci (SSI) z nieco innej strony. Taki Gitcoin Passport na przykład świetnie agreguje to, co robisz on-chain i off-chain, budując twój cyfrowy ślad reputacji. Super to odsiewa boty farmiące airdropy od prawdziwych użytkowników. Z kolei ENS (Ethereum Name Service) to z pozoru tylko głupie domeny .eth, ale w praktyce mnóstwo krypto-świrusów używa tego jako swojego głównego DID w ekosystemie ETH. A jak lubisz mocne kontrowersje, to poczytaj o Worldcoinie – niby skanowanie siatkówki oka brzmi jak matrix, ale to też próba stworzenia globalnego cyfrowego ID opartego na weryfikacji bycia człowiekiem.

A co z adopcją w urzędach czy bankach? Tu bym na razie wylał kubeł zimnej wody. TradFi (tradycyjne finanse) i rządy są za bardzo zabetonowane. Oni predzej zrobią swoje zamknięte, scentralizowane gówno w stylu walut CBDC z totalną inwigilacją, niż pozwolą nam na pełną wolność. Ale spokojna głowa, adopcja wejdzie tylnymi drzwiami. Zobaczysz, najpierw wciągnie to gaming, potem zdecentralizowane social media, uwierzytelnianie w DAO, a na koniec reszta instytucji pęknie, jak sobie policzą, że ten system po prostu tnie im gigantyczne koszty KYC.

Więc odpowiadając na twoje tytułowe pytanie: zdecentralizowane tożsamości cyfrowe (DID) - co to za projekty i czy warto... To nie jest scam, to po prostu ewolucja neta. Rób solidny DYOR, bo wiadomo, że na fali hypu powstaje też sporo wydmuszek. Pilnuj tematu i wrzuć coś na radar, bo jak wjedzie porządne FOMO na prywatność w sieci, to te tokeny wystrzelą w kosmos.

Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡

Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.

Kup krypto z 0% prowizji

Siemanko. Poprzednik fajnie to rozjaśnił, ale ja wlatuję z trochę innej strony, bo trzeba na to spojrzeć też chłodnym okiem. Wszyscy jarają się tematem pt. zdecentralizowane tożsamości cyfrowe (DID) - co to za projekty?, a tak naprawdę ulica zapomina o jednym gigantycznym problemie.

Chodzi o UX, czyli wygodę uzytkownika. Kumpel wyżej pisał, że trzymasz klucze do swojego cyfrowego dowodu na własnym sprzęcie. Brzmi to miodnie, do momentu aż zgubisz seeda. Serio. Teraz jak zapomnisz hasła do fejsa, to klikasz sobie "przypomnij" i po sprawie, dostajesz maila. A jak zgubisz klucze do portfela z twoim głównym ID, to tracisz absolutnie wszystko. Całą swoją reputację on-chain, historię w sieci, dostępy do DAO i zweryfikowane certyfikaty idą do piachu. Wyobrażasz sobie, że zwykły Kowalski będzie potrafił tego bezpiecznie pilnować? Dlatego moim zdaniem pełna suwerenność danych nie pyknie bez ogarnięcia jakiegoś social recovery, czyli opcji odzyskiwania dostępu przez zaufane kontakty. Vitalik zresztą ciągle o tym trąbi na blogu.

Z innych rzeczy, które warto obczaić obok KILT czy ENS, mega ciekawe są tzw. Soulbound Tokens (SBT). To takie specyficzne NFT, których po prostu nie da się przesłać komuś innemu na inny portfel. Zostają przypisane do twojego adresu na stałe. Taki niezbywalny token to idealny cyfrowy profil. Może być twoim dyplomem z polibudy, prawem jazdy albo dowodem na spłaconą pożyczkę w DeFi. Giełda Binance wypuściła jakiś czas temu swoje tokeny BAB i to był taki fajny poligon doświadczalny tego mechanizmu.

Jeśli chodzi o masową adopcję i łączenie tego z realem, to banki nie wejdą w krypto z marszu, nie ma szans. Najpierw zaczną używać zewnętrznych wyroczni (oracles) żeby łączyć nasz nudny, tradycyjny scoring kredytowy ze światem on-chain bez dotykania samego blockchaina. Zobacz co dłubie np. taki Fractal ID albo projekt Galxe. Tam już teraz buduje się takie hybrydowe pomosty między starym a nowym systemem.

Zbierając to do kupy, prywatność i pełna kontrola nad własnymi danymi to mega silny trend, ale czeka nas jeszcze kupa roboty, żeby to było dla normików w pełni używalne. Na razie to taki ekskluzywny plac zabaw dla nerdów. Zanim załadujesz w te tokeny kapitał, poklikaj sobie te darmowe protokoły i wyrób sobie własne Decentralized Identifiers na testnetach. Sam zobaczysz jak to działa od kuchni.